"مقایسه نابرابری توسعه شهرستان مشگین شهر با سایر شهرستان ها"   

چکیده :

علیرغم انکارناپذیر بودن رشد و توسعه پس از انقلاب ، مشگین شهر در روند توسعه خود همچنان از نقاط محروم کشور محسوب می شود که در مقایسه با نواحی مشابه خود در کشور ، از جمله شهرستان اهر ، که خود در گذشته زیر مجموعه این شهر بوده است ، وضعیت مناسبی ندارد. چرا که اهر در طول دو دهه اخیر ، وضعیت خود را بهبود بخشیده و از محرومیت خارج شده و اکنون یک پله بالاتر از مشگین شهر قرار دارد.

 بررسي و شناخت وضعيت توسعه شهرستان ها ، قابليت ها و تنگناهاي آن از اهميت بسزايي برخوردار است. آگاهي از نقاط ضعف و قوت، نوعي ضرورت ، جهت ارايه طرح ها و برنامه ها به حساب می آید.  استفاده از شاخصهاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سلامت و بهداشت، معيار مناسبی براي تعيين جايگاه واقعی هر ناحیه و همچنين عاملي در جهت رفع مشكلات و نارسائی هاي مبتلابه برای نیل به رفاه اقتصادی و اجتماعی می باشد .

شهرستان مشگین شهر با وجود برخورداری از منابع طبیعی فراوان ، تنوع آب و هوائی ، اقلیم مناسب در بخش های کشاورزی ، باغداری ، صنعتی، گردشگری و استعداد و توانمندی های نیروی انسانی ، متاسفانه در رتبه بندی بین سایر شهرستانهای کشور جزء مناطق محروم  به حساب می آید.

وجود اين نابرابري ها سبب گرديده كه شكاف توسعه ای بین  مناطق توسعه يافته و محروم  روز به روز بيشتر شده و عدالت اقتصادي و اجتماعي مفهوم خود را از دست بدهد و  اين امر نه تنها باعث رشد و توسعه متوازن دركشور نشده ، بلكه روند كلي توسعه را نيز در کل کشور ناعادلانه تر و آهسته تر كرده است.

برای این که این شهرستان بتواند محیط مناسبی برای زندگی فراهم سازد و از محرومیت خارج شود باید امکانات رفاهی ساکنین و شهروندان خود را بهبود بخشد. چهار جنبه محرومیت زدائی و رسیدن به رشد متوازن عبارتنداز :  

اول : قابل زيستن بوده و سطح كيفي زندگي مناسب باشد و فرصت هاي عادلانه را به تمام ساکنان حتي فقيرترين افراد ارائه دهند.

دوم : قابل رقابت با شهرهاي ديگر كشور باشد

سوم : به درستي اداره و مديريت شود و

چهارم : از نظر مالي نيز خودکفا  باشد

طبق بررسی های به عمل آمده و آخرین آمار و اطلاعات موجود ، شهرستان مشگین شهر از نظر توسعه یافتگی وضعیت مناسبی نداشته و یکی از نقاط محروم در بین شهرستان های کل کشور  می باشد.

در تحقیقی که در سال 1384 با بهره گيري از شاخص تركيبي توسعه ي انسانی (  HDI) در کشور انجام شده است تعداد 253 ناحیه و شهرستان  مورد سنجش قرار گرفته که وضعیت این نواحی به شرح زیر بوده است :

در مجموع 25 منطقه در ناحيه فراتوسعه يافته بوده اند

تعداد  77  منطقه در ناحيه ميان توسعه يافته ي بالا

تعداد  73  منطقه در ناحيه ميان توسعه يافته ي پايين و

تعداد   78 منطقه در  نواحي محروم قرار  داشته اند.

شهرستان مشگین شهر، در بین این 253  منطقه کشور، جزء پائین ترین طبقه، یعنی ناحیه محروم قرار گرفته است. از طرفی شهرستان همسایه و نزدیک آن  اهر ،که در گذشته نه چندان دور، جزء مناطق محروم بوده ،هم اکنون یک پله بالاتر از مشگین شهر قراردارد .اگر دوری از مرکز را لحاظ کنیم، شهرستان تربت حیدریه با وجود فاصله ای نسبتاً دور از مرکز استان خراسان رضوی ،با دو پله فاصله در رتبه میان توسعه یافته بالا قرار دارد .علاوه بر این شهرستان مرند که دربررسی سال 1365 با شهرستان مشگین شهر هر دو در ناحیه محروم قرار داشتند در آخرین بررسی  براساس شاخص تركيبي HDI  ،با دو پله فاصله از مشگین شهر در رتبه شهرهای میان توسعه یافته بالا قرار گرفته ولی مشگین شهر همچنان در مرتبه شهرهای محروم قرار دارد . چرا ؟

 پاسخ این سئوال را، به مردم  واگذار می کنم.

پیشنهادات :

با توجه به ضرورت و اهميت تعادل منطقه اي و كاهش محروميت از مناطق ، راهبردهاي اساسي براي توسعه و بهبود وضع شهرستان ها و كاهش نابرابري ها به شرح زیر ارائه مي شود :

یک : حمایت از برنامه ریزی منطقه ای ( نه تمرکزگرا ) با اهداف رشد و توسعه در مناطق مختلف ، شامل ارتقای سطح توليدات اقتصادي ، خدمات و رفاه اجتماعی و بالا بردن درآمد منطقه و سطح زندگی و رفاه عمومی مردم جهت ایجاد تعادل در توسعه اقتصادی بین مناطق مختلف  

دو : اجرای طرح های بزرگ اقتصادی در نواحی کمتر توسعه یافته و محروم  

سه : سرمایه گذاری دولتی برای ایجاد تاسیسات زیربنائی و حمایت از سرمایه گذاری بخش خصوصی

چهار : بکارگیری نیروی انسانی هر منطقه در توسعه مناطق خود و جهت دادن به جريان مهاجرت نیروی انسانی  

پنج : تهيه برنامه آمايش سرزمين برای مناطق مختلف ( سامان دادن به نحوه اشتغال ، متمرکز کردن منابع، ایجاد فرصت های مناسب برای شهرهای متوسط، کمک به شهرهاس کوچک و مناطق روستایی و تدوین سیاستهای توسعه منطقه‌ای )

شش : اختصاص مشوق های مالي و مالياتي به مناطق کمتر توسعه یافته و محروم

هفت : بكارگيری سیاست های اشتغال زائی و استفاده از طرح های با بازده سریع در نواحي محروم

هشت : تلاش در جهت بکارگيری فن آوری های نوین در تولید محصولات   

نه : رشد و گسترش صنعت گردشگری و توریسم  

ده : ارائه فرصت برابر برای تمامی نواحی مطابق با توانمندی های محیطی و نیازهای جمعیتی ، طوری که توانمندی های محیطی و نقطه نظرات اقتصادی بر ملاحظات سیاسی غالب شود.

یازده : تلاش در جهت توسعه فرهنگی مناطق کمترتوسعه یافته و محروم . چرا که شرط رسیدن به توسعه اقتصادی ، توسعه فرهنگی و افزایش سطح آگاهی است.